Στα 200 π.Χ.

«Αλέξανδρος Φιλίππου και οι Ελληνες πλην Λακεδαιμονίων --»

Μπορούμε κάλλιστα να φαντασθούμε
πως θ' αδιαφόρησαν παντάπασι στην Σπάρτη
για την επιγραφή αυτή. «Πλην Λακεδαιμονίων»,
μα φυσικά. Δεν ήσαν οι Σπαρτιάται
για να τους οδηγούν και να τους προστάζουν
σαν πολυτίμους υπηρέτας. Αλλωστε
μια πανελλήνια εκστρατεία χωρίς
Σπαρτιάτη βασιλέα γι' αρχηγό
δεν θα τους φαίνονταν πολλής περιωπής.
Α βεβαιότατα «πλήν Λακεδαιμονίων».

Είναι κι αυτή μια στάσις. Νοιώθεται.

Ετσι, πλην Λακεδαιμονίων στον Γρανικό·
και στην Ισσό μετά· και στην τελειωτική
την μάχη, όπου εσαρώθη ο φοβερός στρατός
που στ' Αρβηλα συγκέντρωσαν οι Πέρσαι:
που απ' τ' Αρβηλα ξεκίνησε για νίκην, κ' εσαρώθη.

Κι απ' την θαυμάσια πανελλήνιαν εκστρατεία,
την νικηφόρα, την περίλαμπρη,
την περιλάλητη, την δοξασμένη
ως άλλη δεν δοξάσθηκε καμιά,
την απαράμιλλη: βγήκαμ' εμείς·
ελληνικός καινούριος κόσμος, μεγας.

Εμείς· οι Αλεξανδρείς, οι Αντιοχείς,
οι Σελευκείς, κ' οι πολυάριθμοι
επίλοιποι Ελληνες Αιγύπτου και Συρίας,
κ' οι εν Μηδία, κ' οι εν Περσίδι, κι όσοι άλλοι.
Με τες εκτεταμένες επικράτειες,
με την ποικίλη δράσι των στοχαστικών προσαρμογών.
Και την Κοινήν Ελληνική Λαλιά
ως μέσα στην Βακτριανή την πήγαμε, ως τους Ινδούς.

Για Λακεδαιμονίους να μιλούμε τώρα!

Κωνσταντίνος Π. Καβάφης (1931)

[ English translation ]

Notes:

200 B.C.: The poem is set at the time of the full development of the hellenistic era and the start of its decline, shortly before the rise of Rome.

Shortly after his victory at Granicus (334 B.C.), Alexander the Great sent the spoils to Athens, with this inscription: "Alexander son of Philip, and the Greeks except the Lacedaemonians, from the barbarians that inhabit Asia." The poem is from the viewpoint of a Greek in 200 B.C. who is reading that inscription. Issus (333 B.C.) and Arbela (331 B.C.) were two other great victories of Alexander.

The Common Greek Language, based on the Attica dialect, became the common language throughout the Eastern Roman Empire for at least 600 years.

Bactria: What today is northern Afghanistan; it retained the Greek influence until 130 B.C.


Back to [ Cavafy ]